feldgrau_logo

Wyposażenie i sprzęt łączności

W dziale tym prezentujemy wyposażenie i sprzęt naszej podsekcji łączności - "Der Kleine Fernsprechtrupp". Chcemy przybliżyć w sposób jasny i szczegółowy specyfikę tych wspaniałych pamiątek związanych z historią łączności wojsk niemieckich z okresu lat trzydziestych i drugiej wojny światowej. Znakomita większość sprzętu tutaj przedstawionego jest oryginalnym sprzętem, który był używany przez żołnierzy łączności, kopie są adekwatnie opisane.

  • Wszystko
  • Akcesoria
  • Budowa Linii Telefonicznej
  • Stanowisko Telefonisty
  • Telefony
  • Testowanie Sprzętu
  • Feldfernsprecher 33 (FF33) - najczęściej spotykany telefon polowy drugiej wojny światowej. Używany powszechnie przez wojska Wehrmachtu, Waffen-SS i Kriegsmarine. Zaprojektowany przez firmę Siemens & Halske w roku 1933, był on uproszczonym modelem telefonu "Feldfernsprecher 26 (1926)", przeznaczonym do produkcji masowej. Posiadał on nowoczesną obudowę wykonaną z bakelitu. Telefon można było łączyć m.in z radiostacjami i centralkami polowymi. Przenoszono go za pomocą skórzanego paska nośnego.
    Czytaj więcej

    Telefon polowy 33 / Feldfernsprecher 33

    • Stanowisko Telefonisty
    • Telefony
  • OB Fernsprecher 43 (FF43) - wraz z postępem wojny w Niemieckim przemyśle odczuwano coraz większe braki niezbędnych surowców, dodatkowo zdano sobie sprawę, że do stanowisk sztabowych nie potrzeba sprzętu przystosowanego do każdych warunków. Te czynniki poskutkowały stworzeniem uboższej wersji telefonu FF33. Zastosowano liczne uproszczenia m.in nie posiadał on paska nośnego, ilość użytych materiałów została znacznie ograniczona. Telefon ten był przeznaczony do użytku w różnego rodzaju pomieszczeniach.

    Telefon pozycyjny 43 / OB Fernsprecher 43

    • Stanowisko Telefonisty
    • Telefony
  • Der Amtsanschließer 33 - telefon z tarczą numeryczną. Można było go używać jako osobnej jednostki, która pozwalała wybierać numer i dzwonić do telefonicznej sieci publicznej. Drugim zastosowaniem tego telefonu było użycie go w warunkach frontowych, gdzie po połączeniu z telefonem polowym "Feldfernsprecher 33" można było umożliwić żołnierzom połączenie się z telefoniczną linią publiczną. Telefon bez słuchawki przenoszono w specjalnie przygotowanym dla niego skórzanym pokrowcu (pokazany na zdjęciu), który był umieszczany na pasie głównym żołnierza.

    Telefon tarczowy 33 / Der Amtsanschließer 33

    • Stanowisko Telefonisty
    • Telefony
  • Erdstecker - kołek służący do uziemienia niemieckich urządzeń łączności takich jak telefony polowe czy radiostacje. Kołek był noszony w skórzanym pokrowcu, który można zamocować i przenosić na pasie głównym. Przykładowa jednostka łączności "Der Kleine Fernsprechtrupp" składająca się z czterech żołnierzy posiadała regulaminowo na wyposażeniu dwa takie kołki.
    Czytaj więcej

    Kołek uziemiający / Erdstecker

    • Akcesoria
    • Budowa Linii Telefonicznej
  • Feldelement T30 - jedna z najczęściej spotykanych baterii niemieckich z okresu drugiej wojny światowej. Jej głównym przeznaczeniem było zasilanie telefonów m.in takich jak "Feldfernsprecher 33", "Fernsprecher 43" czy "Tischfernsprecher 38". Napięcie znamionowe to 1,5V. W górnej części również znajdowała się kapsułka bądź kurek, dzięki któremu można było aktywować baterię (powietrze powodowało reakcję chemiczną). Baterię tę można było na przykład spotkać w plecaku łącznościowca "Fernsprechtornister" gdzie była jednym z regulaminowych elementów w nim zawartych.

    Bateria T30 / Feldelement T30

    • Akcesoria
    • Stanowisko Telefonisty
  • Übertrager - to transformator linii telefonicznych. Pełni on kilka funkcji. Jedną z ważniejszych jest konwersja linii uziemionej (jeden kabel) na podwójną (dwa kable). "Übertrager" jest również używany do stabilizacji fluktuacji linii polowych, gdy występują przebicia na kablu, bądź linia telefoniczna przechodzi obok słupów wysokiego napięcia. "Übertrager" posiada możliwość połączenia za pomocą kabla "Vermittlungschnur" bezpośredniego wpięcia się w telefon polowy "Feldfernsprecher 33". Transformator był przenoszony w skórzanym pokrowcu na pasie głównym żołnierza.

    Transformator telefoniczny / Übertrager

    • Akcesoria
  • SB Zusatz 33 - generator impulsu kończącego rozmowę. Używany jako dodatkowe akcesorium do telefonu polowego "Feldfernsprecher 33". " SB Zusatz 33" był nakładany na górę telefonu, a na nim kładziono słuchawkę. Funkcja tego elementu to wytworzenie odpowiedniego impulsu po odłożeniu słuchawki na widełki, który pozwala automatycznie rozłączyć rozmówcę przy centralce telefonicznej. Jeśli nie było tego urządzenia przy telefonie, trzeba było po umówionym kodzie dać sygnał operatorowi centrali, że rozmowa jest skończona, dopiero wtedy operator mógł zwolnić linię.

    Generator końcowego impulsu / SB Zusatz 33

    • Akcesoria
    • Stanowisko Telefonisty
  • Trommeln - był używany do lekkiego kabla polowego “Leichtes Feldkabel”. Trzy takie bębny mieściły się w plecaku łącznościowca "Fernsprechtornister". Odznaczone jako "Trommeln mit je 500m leichtem feldkabel". Na "Trommeln" można było nawinąć 500 metrów kabla, pełny ważył 2-3 Kg i miał 17,5cm średnicy. Po rozwinięciu kabli bęben można było złożyć jak na zdjęciu. Do rozwijania używano uchwytu  “Abspuler”, do zwijania stelaża “Aufspuler”. 

    Bęben do kabla / Trommeln

    • Budowa Linii Telefonicznej
  • Gabel - niekiedy również określany jako "Kabelbretchen", jest to mała szpulka na kabel. Zazwyczaj można było znaleźć ich dwie sztuki w tornistrach łącznościowców (z numerem 1 i 3), jeden zawierał kabel do uziemiania "Gabel Erdleitungsraht", drugi kabel woskowany "Gabel Wachsdraht". Występowały wersje aluminiowe i metalowe.

    Szpulka na kabel / Gabel

    • Akcesoria
    • Budowa Linii Telefonicznej
  • Kleines Baumhaken - hak używany do rozwieszania kabla łączności, przeważnie używany do podwieszania przewodów na gałęziach w terenie zalesionym. Jest to model o najmniejszych gabarytach, używany w głównej mierze do kabla krótkodystansowego. Na zdjęciu obok jest widoczna replika haka.

    Mały Hak / Kleines Baumhaken

    • Budowa Linii Telefonicznej
  • Mittens Baumhaken - jak powyższy hak również służy do rozwieszania kabla łączności. Hak ten był dostarczany w zestawie ze sznurkiem i pokrowcem, który pozwalał na dodatkowe przymocowanie za pomocą górnego oczka. Hak ten jest wykonany z aluminium i był również wykorzystywany do podwieszania kabla długodystansowego.

    Hak / Mittens Baumhaken

    • Budowa Linii Telefonicznej
  • Brustmikrophon - mikrofon, który był zawieszany na klatce piersiowej żołnierza. Taki mikrofon był m.in w zestawie akcesoriów dużej centrali polowej "Grosse Feldklappenschrank" jak i centralek średnich "Klappenschrank zu 20 Leitungen". Mikrofon można również wpiąć do telefonu polowego "Feldfernsprecher 33" za pomocą przedłużki "Verlängerungskabel". Do mikrofonu można podłączyć słuchawkę łącznościowca "Kopfhörer" lub słuchawki z serii "Doppelfernhörer d".

    Mikrofon korpusowy / Brustmikrophon

    • Akcesoria
    • Stanowisko Telefonisty
  • Der Kopffernhörer 33 - jest to pojedyncza słuchawka używana przez żołnierzy łączności. Słuchawkę tę można było podłączyć bezpośrednio do telefonu polowego "Feldfernsprecher 33" czy do mikrofonu "Brustmikrophon". Używano metalowego pałąka do słuchawki, dzięki któremu można było założyć ją na głowę, nie martwiąc się o jej zsunięcie się. W górnej części skórzanego pokrowca (widoczny na zdjęciu) służącej do przenoszenia takiej słuchawki, mieścił się specjalny pasek skórzany, który był alternatywnym mocowaniem słuchawki na głowę. Pokrowiec ze słuchawką przenoszono na pasie głównym.

    Słuchawka łącznościowca 33 / Der Kopffernhörer 33

    • Akcesoria
    • Stanowisko Telefonisty
  • Das Parallelschaltgerat - W celu podłączenia drugiego rozmówcy w pewnej odległości od telefonu polowego, używało  się "Das Parallelschaltgerat", dzięki któremu można podłączyć równolegle drugi mikrofon i drugą słuchawkę do telefonu "Feldfernsprecher 33". "Das Parallelschaltgerat" był używany w połączeniu z "Brustmikrophon" i przedłużaczem m.in w wersji 2x30m. Dzięki takiemu połączeniu, używając tylko jednego telefonu polowego można było zrobić przedłużenie połączenia. Z takiego rozwiązania korzystał m.in obserwator artyleryjski.

    Rozdzielacz równoległy / Das Parallelschaltgerat

    • Akcesoria
  • Vermittlungschnur - kabel wchodzący w podstawowe wyposażenie telefonu polowego "Feldfernsprecher 33". Tego kabla używano m.in do budowy bardzo podstawowej wersji centralki polowej, gdzie każdy telefon był osobną linią i łącząc ze sobą telefony za pomocą "Vermittlungschnur" łączyło się poszczególne linie telefoniczne. Większość urządzeń łączności niemieckiej posiadało wejście na "Vermittlungschnur", pozwalając na szybkie i sprawne połączenie poszczególnych komponentów. Długość tego kabla to 95cm.    

    Szybkozłączka / Vermittlungschnur

    • Akcesoria
    • Stanowisko Telefonisty
  • Handapparat 33 mit Ledertasche - to zestaw z zapasową słuchawką telefoniczną, która pasowała m.in do takich telefonów jak: "Feldfernsprecher 33" czy "Tischfernsprecher 38". Uszkodzenie kabla przy słuchawce "Handapparat 33"  było jedną z najczęstszych usterek. Pokrowiec "Ledertasche" występował zarówno w wersji pokazanej na zdjęciu jak i z dodatkowym paskiem nośnym.  

    Słuchawka 33 w pokrowcu / Handapparat 33 mit Ledertasche

    • Akcesoria
    • Stanowisko Telefonisty
  • Das Vermittlungskästchen - najmniejsza i najbardziej mobilna wersja centralki polowej. Jest to modułowa centralka. Dopiero aby uzyskać podstawową funkcjonalność, trzeba połączyć przynajmniej dwie sztuki ze sobą (maksymalnie do dziesięciu). "Vermittlungskästchen" był przenoszony w skórzanym pokrowcu na pasie głównym.

    Centralka telefoniczna / Das Vermittlungskästchen

    • Stanowisko Telefonisty
  • Der Amtszusatz fuer den Kleinen Klappenschrank zu 10 Leitungen - Centralka polowa (10 linii) "Der Kleine Klappenschrank zu 10 Leitungen." potrzebowała przystawki "Amtszusatz" aby mieć możliwość połączenia się z publicznymi liniami telefonicznymi. "Amtszusatz" miał możliwość łącznia się ze wszystkimi ówczesnymi typami sieci telefonicznych w tym "ZB" - (“Zentralbatterie Betrieb” zasilanie centralne), czy “SB” (“Schlusszeichen Betrieb” zasilanie lokalne). "Amtszusatz" łączyło się z centralką z prawej strony do terminali “Abfr.” za pomocą dwóch uchwytów. Do ochrony w trakcie transportu służyła metalowa pokrywka, widoczna na zdjęciu.  

    Amtszusatz für den kleinen Klappenschrank zu 10 Ltg.

    • Akcesoria
    • Stanowisko Telefonisty
  • Der Elementprüfer - najczęściej spotykany miernik używany przez Wehrmacht i Waffen-SS. Większość sprzętu polowego była zasilana lokalnie "Ortsbatterie Betrieb" (OB), najpopularniejszą baterią był typ "Feldelement T30", której napięcie znamionowe to 1,5V. Bateria ta była spotykana m.in w telefonach polowych "Feldfernsprecher 33". Potrafił on sprawdzić do trzech baterii naraz, służył do tego przełącznik, który określał ilość sprawdzanych baterii. Miernik to jeden z regulaminowych elementów które powinny się znajdować w plecakach łączności "Fernsprechtornister".

    Tester baterii / Der Elementprüfer

    • Stanowisko Telefonisty
    • Testowanie Sprzętu
  • Das Feldmeßkästchen 18 - podstawowy tester polowy do znajdowania niesprawnych linii telefonicznych. Ten miernik potrafił zmierzyć napięcie w zakresie 0V-300V i rezystancję, do pomiaru oporu używał baterii o napięciu 4,5V, która znajdowała się z tyłu urządzenia w schowku, również tam mieściły się kable pomiarowe. Miernik posiada dokładną instrukcję obsługi (widoczna na zdjęciu). Przenoszono go za pomocą zintegrowanego skórzanego paska.

    Tester polowy 18 / Das Feldmeßkästchen 18

    • Budowa Linii Telefonicznej
    • Testowanie Sprzętu
  • Wecker - dzwonek używany przy udządzeniach łączności w celu zwiększenia donośności sygnału nadchodzącego połączenia. Można go było podłączyć m.in do małej centrali polowej "Der Kleine Klappenschrank zu 10 Leitungen" i jej dodatkowego modułu "Amtszusatz" czy telefonu "Tischfernsprecher 38". "Wecker" był zasilany baterią 4,5V.

    Dzwonek / Wecker

    • Akcesoria
    • Stanowisko Telefonisty
  • Nachrichten Tasche - przybornik, w którym żołnierze łączności nosili narzędzia pomagające w budowie linii telefonicznych. W przykładowej małej drużynie łącznościowców "Fernsprechanschlusstrupp" taka torba narzędziowa przysługiwała dowódcy, który m.in notował przebieg konstrukcji odcinka linii telefonicznej w notesie zawartym w przyborniku. Torbę tę noszono przewieszoną przez prawe ramię za pomocą paska nośnego lub na pasie głównym.

    Przybornik łącznościowca / Nachrichten Tasche

    • Budowa Linii Telefonicznej
  • Universalwerkzeug - uniwersalne narzędzie posiadające komplet końcówek, które spełniają rolę różnych narzędzi przydatnych żołnierzowi łączności. Narzędzie było już używane podczas I wojny światowej, sprawdziło się wtedy na tyle, ze również w niezmienionej formie można je było spotkać podczas drugiego światowego konfliktu. "Universalwerkzeug" można było spotkać jako jeden z elementów wyposażenia przybornika łącznościowca "Nachrichten Tasche".

    Uniwersalne narzędzie / Universalwerkzeug

    • Budowa Linii Telefonicznej
  • Fernsprechtornister - tornister przysługujący żołnierzom łączności. Tornister występował w trzech wersjach oznaczonych numerami 1, 2 i 3. Zawierał on wyposażenie służące do rozwijania linii telefonicznej m.in szpulki z kablem "lekkim" o długości 500 metrów, zapasowe części do telefonów polowych czy tester baterii Elementprüfer". Trzy takie tornistry przysługiwały żołnierzom drużyny łączności "Kleine Fernsprechtrupp". Z lewej strony tornistra troczono rososzkę do kabla.

    Tornister łączności / Fernsprechtornister

    • Budowa Linii Telefonicznej
  • Nachrichtenverbindungsdienst - podręcznik wydawcy Verlag Offene Worte/Berlin. Jest to poprawiona wersja książki "Nachrichten-Fibel". Przeznaczona na rynek cywilny. W tej publikacji możemy znaleźć informacje dotyczące wyposażenia każdego rodzaju wojsk łączności, które dzieli się na: I. Wyposażenie telefoniczne: "Fernsprechgerät", II. Wyposażenie radiowe: "Funkgerät", III. Sprzęt świetlny: "Blinkgerät", IV. Flary i urządzenia sygnalizacyjne: "Leucht - und Signalmittel", V. Gołębie łączności: "Brieftauben", VI. Psy łącznicy: "Meldehunde".

    Służba łączości / Nachrichtenverbindungsdienst

    • Stanowisko Telefonisty
  • Cewka Pupina - wykorzystywana przy długodystansowych ciężkich kablach "Schweres Feldfernkabel" (FFK). Kabel "FFK" zawierał cztery żyły w solidnym oplocie (materiałowym bądź plastikowym) i w odróżnieniu od kabla lekkiego pozwalał na uzyskanie dużo dłuższych linii. Użycie tych cewek pozwalało znacznie zwiększyć zasięg linii telefonicznej. Cewka była przyłączana w regularnych odstępach na linii. Bez cewek "Pupin" zasięg linii miał około 40-48 km, po użyciu tych cewek zasięg rósł do około 100-120 km. Cewka była zamknięta w solidnej wodoszczelnej obudowie.

    Cewka pupina / Pupin

    • Budowa Linii Telefonicznej
  • Rückentrage - rama pozwalająca nosić bębny z kablem. Istniały dwa typy tych stelaży, jeden lżejszy, składany służył do rozwijania kabla, drugi tutaj omawiany, pozwalał również zwijać odpowiednio kabel. Proces zwijania kabla był równomierny dzięki specjalnemu wodzikowi, który przesuwa się w trakcie kręcenia korbą na pręcie z podwójnym gwintem. Na tej ramie przenoszono szpule z ciężkim kablem “Schweres Feldkabel". Spotykany głównie w średnich i dużych grupach łączności. Na zdjęciu obok jest widoczna powojenna wersja tej ramy wraz z oryginalnym bębnem.

    Rama do przenoszenia na plecach / Rückentrage

    • Budowa Linii Telefonicznej